Automasaż

U części kobiet, które w wyniku zabiegu chirurgicznego mają usuniętą pierś wraz z regionalnymi węzłami chłonnymi dołu pachowego, może pojawić się obrzęk limfatyczny
kończyny górnej i części tułowia po stronie wykonanej operacji. Leczenie uzupełniające
promieniowaniem jonizującym (radioterapia) zwiększa to ryzyko. Dlatego też każda kobieta
po zabiegu amputacji piersi powinna zapobiegać obrzękom, stosując automasaż (autodrenaż limfatyczny).
Automasaż jest to masaż kończyny górnej strony operowanej i przyległej do niej
części tułowia wykonywany samodzielnie przez pacjentkę w celu polepszenia krążenia
krwi żylnej i przepływu chłonki. Kończynę masowaną układamy tak, aby była uniesiona
powyżej stawu barkowego, najlepiej na klinie przeciwobrzękowym (patrz zdjęcie pokazane
wcześniej z pozycją ułożeniową kończyny górnej na klinie przeciwobrzękowym podczas
stosowania automasażu). W obrębie masowanej kończyny wszystkie mięśnie powinny być
rozluźnione. Automasaż należy zacząć stosować około 10–14 doby po zabiegu (po zagojeniu się rany operacyjnej). Wykonujemy go 1–2 razy w ciągu dnia.
Automasaż nie powinien wywoływać bólu. Czas trwania automasażu wynosi około
7–10 minut. Okolica masowana powinna być obnażona. Masować należy płaską dłonią
kończyny górnej strony nieoperowanej, stosując technikę (chwyt) głaskania. Zastosowanie różnorodnych innych technik, które wykonuje się w wypadku utrwalonego
już obrzęku limfatycznego, lepiej pozostawić fachowcowi wykonującemu specjalny
rodzaj terapii, tzw. drenaż limfatyczny.
W automasażu wszystkie ruchy wykonujemy w kierunku do serca (zgodnie z przepływem chłonki i krwi żylnej). Masowanie zaczynaj od miejsc położonych bliżej tułowia
i przesuwaj się obwodowo. W ten sposób przemieszcza się chłonkę dośrodkowo z obszarów masowanych, tworząc puste łożysko dla spływu limfy z terenów położonych obwodowo. Wolny przepływ chłonki wymusza wolne tempo wykonywania automasażu, tzn.
około 10–15 ruchów na minutę w obrębie masowanej części kończyny górnej. Głaskanie
należy stosować z umiarkowaną siłą. Wykonując automasaż ze wszystkich stron
kończyny, omijamy bliznę pooperacyjną, a także miejsca poddane działaniu radioterapii.
Wykonując automasaż należy zastosować się do następującej kolejności opracowania (przemasowania chwytem głaszczącym w kierunku dołu pachowego, serca)
poszczególnych części w obrębie kończyny górnej (zarówno na jej przedniej, jak i tylnej
powierzchni):
1. bark
2. ramię
3. przedramię
4. ramię
5. dłoń
6. cała kończyna górna
automasaz

Zaleca się po wyjściu ze szpitala, jak również w okresie późniejszym, kontrolę stanu
sprawności kończyny górnej i przyległej części tułowia po stronie zabiegu operacyjnego
gruczołu piersiowego, wykonywaną w rejonowych poradniach rehabilitacyjnych (w trybie ambulatoryjnym) lub w klubach kobiet po mastektomii w miejscu zamieszkania.

Opracowanie: mgr Roman Hawro, specjalista rehabilitacji ruchowej

Propozycja automasażu (drenażu limfatycznego) dla kobiet po leczeniu raka piersi, u których usunięto węzły chłonne dołu pachowego
Kliknij zdjęcie poniżej, aby je powiększyć:

Zapisz

Zapisz